Bakanlığın “2023 Yılı Faaliyet Raporu”ndan yapılan derlemeye göre, ihracatçılara yurt dışındaki müşterilerine doğrudan ulaşma imkanı sağlayan e-ticaret kanallarının ihracat modellerine dahil olması ve böylece dış satımda katma değerin artırılması için e-ihracatta dijitalleşme ve destekleme çalışmaları devam ediyor.

Bu çerçevede Bakanlıkça hazırlanan destek paketi kapsamında yararlanıcılar arasında yer alan şirketler, e-ihracat konsorsiyumları, perakende e-ticaret siteleri, pazar yerleri ve B2B platformlarına, pazara girişten dijital pazar yerine, e-ihracat tanıtımından çevrim içi mağazaya kadar çeşitli alanlarda destekler sağlanıyor.

Geçen yıl iki pazar yeri, dört perakende e-ticaret sitesi, dört e-ihracat konsorsiyumu ve 89 şirket destek kapsamına alınırken, 159 yararlanıcı ön onay başvurusunda bulundu. 2023’ün ilk üç çeyreğinde 36 milyon lira destek ödemesi yapıldı.

“Kolay İhracat Platformu” ile 71 binden fazla kayıtlı kullanıcıya ulaşıldı

İhracatta dijitalleşme çalışmalarının bir parçası olan “Kolay İhracat Platformu” ile ihracatçı ve girişimcilere, ihracat süreçlerinde ihtiyaç duyabilecekleri her türlü bilgi ücretsiz sunuluyor.

Platform aracılığıyla kullanıcılar, ihraç etmek istedikleri ürüne ve ülkeye yönelik gerekli bilgilere detaylı şekilde ulaşabiliyor. Söz konusu platform üzerindeki diğer modüllere ek olarak geçen yıl “İş Kültürü Modülü” hizmete sunuldu.

Platform, açıldığı 2020 yılından bu yana 3,4 milyondan fazla kez görüntülendi. Bu süreçte platforma 550 bini aşkın kullanıcı girişi yapıldı ve 71 binden fazla kayıtlı kullanıcıya erişildi.

E-KİP ile e-ihracata odaklanılıyor

Bakanlık, söz konusu platforma benzer şekilde e-ihracat alanına yoğunlaşacak “e-Kolay İhracat Platformu” çalışmalarını da sürdürüyor.

E-KİP üzerinden hedef pazar ve pazar yeri önerisi getirilmesi, e-ihracat alanında ihtiyaç duyulan temel bilgilerin ve bu alana ilişkin eğitim içeriklerinin hazırlanarak paylaşılması planlanıyor.

Platforma, kullanıcılara e-ihracat sürecinin kapsamlı şekilde anlatılması amacıyla “Adım Adım e-İhracat Modülü” ile “Akıllı e-İhracat Robotu”nun eklenmesi hedefleniyor.

“Türkiye E-İhracat Platformu” ile de ülkenin ihracatçı envanterinin dijital ortama taşınması ve milli bir dijital B2B platformu kurulması, böylece firmaların e-ihracat yapmalarına imkan sağlanması amaçlanıyor. Bakanlık, söz konusu platformun uygulamaya alınması noktasında Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ve Türkiye İhracatçılar Meclisi ile çalışmalarını sürdürüyor.

e-ihracata dair önemli bilgiler “Platform”dan paylaşılacak yazısı ilk önce FinansDevi üzerinde ortaya çıktı.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, Türk Telekom, Türkiye’ye değer projeler üretmeye devam ediyor.

Bu kapsamda Türk Telekom, “Dijitalde Hayat Kolay” projesinin yeni döneminde başta deprem bölgesindeki kadınlar olmak üzere kadınlara, dijital okuryazarlık ve pazarlama eğitimleri sunuyor. Şirket bu sayede kadınların ekonomik ve sosyal hayatta daha aktif ve eşit yer almalarına katkıda bulunuyor.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Türk Telekom Üst Yöneticisi (CEO) Ümit Önal, şirket olarak, Türkiye’ye değer anlayışıyla teknolojiyi iyilik ve faydaya dönüştüren çalışmaları hız kesmeden sürdürdüklerini kaydetti.

“Dijitalde Hayat Kolay” projesinin önceki dönemine ilişkin gerçekleştirilen sosyal etki raporuna göre, katılımcıların yüzde 90’ından fazlasının eğitimlerden memnuniyetini dile getirdiğini belirten Önal, şu ifadeleri kullandı:

“Fikirlerini girişime dönüştürerek hibe desteği alan kadın girişimcilerin yüzde 90’ının satışlarında artış gözlemlendi ve yüzde 60’ının yeni müşteriler kazandığı ölçümlendi. Bu olumlu tabloyu göz önünde bulundurarak 8 Mart Dünya Kadınlar Günü öncesinde ‘Dijitalde Hayat Kolay’ projemizin yeni dönemini başlatmaktan mutluluk duyuyoruz. Türkiye’de kadınların dijital okuryazarlık, dijital pazarlama, e-ticaret gibi alanlarda yetkinliklerini artırmalarını ve teknolojinin hayatı kolaylaştıran ve girişimlerini geliştirmelerine fırsat sunan olanakları yakından tanımalarını amaçlıyoruz.”

Projenin yeni döneminde deprem bölgesinin kalkınmasına katkıda bulunmayı ön plana aldıklarını vurgulayan Önal, mentörlük ve hibe süreçlerinde bölgeden yapılacak başvuruları önceliklendirdiklerini bildirdi.

Önal, “Yıl sonuna kadar 15 bin kadına ulaşmayı hedeflediğimiz projemizde, çok değerli paydaşlarımız ve gönüllü eğitmenlerimizin desteği ve dijital teknolojilerin sunduğu imkanlarla bölge halkının ve Türkiye genelindeki kadınların ekonomik ve toplumsal hayata daha güçlü katılmalarını sağlamayı hedefliyoruz. Bu vesileyle başarılarıyla hepimize ilham veren girişimci kadınların sayısının artmasını diliyor, tüm kadınların 8 Mart Dünya Kadınlar Günü’nü kutluyorum.” değerlendirmesinde bulundu.

“ÜLKELERİN KALKINMASI KADIN EMEĞİNİN EKONOMİYE YANSIMASI İLE MÜMKÜN”

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu da kadın girişimciliğini geliştirmek, daha donanımlı hale getirmek, girişimcilik kültürünün kadınlar arasında gelişmesini sağlamak amacıyla çıkılan yolda, ülkelerin kalkınmasının kadın emeğinin ekonomiye yansıması ile mümkün olduğunu bildiklerini aktardı.

Kadının iş gücüne katılımının ekonomik ve sosyal yaşamın sürdürülebilirliği açısından bir gereklilik olduğuna işaret eden Hisarcıklıoğlu, şunları kaydetti:

“Ülkemize daha fazla kadın girişimci kazandırmak, kadınların iş hayatında daha fazla yer edinmelerini sağlamak üzere 81 ilde 7 bin üyesiyle faaliyet gösteren Türkiye’nin en yaygın ve büyük kadın girişimcilik teşkilatı olan TOBB Kadın Girişimciler Kurulu’nu kurduk. Hızla dijitalleşen çağda gelişen teknolojinin getirdiği yeniliklere kadınları teknolojik yetkinliklerini artırarak ve güçlendirerek hazırlamak, kadın-erkek eşitsizliğini azaltarak daha paylaşımcı bir ekonomik büyüme sağlamanın en önemli yollarından biridir. Dijitalde Hayat Kolay Projemizin yeni döneminin 8 Mart Dünya Kadınlar Günü’nde başlaması ise güne ve projeye ayrı bir değer katıyor.”

“Dijitalde Hayat Kolay” projesi kadınları dijital dünyaya hazırlıyor yazısı ilk önce FinansDevi üzerinde ortaya çıktı.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, dijital dönüşümünü başlattığı 2018’den bu yana “Türkiye’nin dijital havayolu” mottosuyla çalışmalarını yürüten Pegasus, bu dijitalleşme sürecinin sürdürülebilir gelişimini devam ettirmek amacıyla teknoloji alanında önemli bir atılım yapıyor.

Silikon Vadisi’nde faaliyet gösterecek bir Teknoloji İnovasyon Merkezi kurma kararı alan Pegasus Hava Yolları, projeyle ilgili çalışmalara başladı.

Pegasus, Silikon Vadisi’nde kurulacak merkezle, dünyada teknoloji alanındaki en son gelişmeleri yerinde takip etmeyi ve değerlendirmeyi hedefliyor. Bu adım, şirketin küresel ölçekte daha da rekabetçi hale gelmesine katkı sağlayacak ve teknolojik yeniliklere olan bağlılığını güçlendirecek.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Pegasus Hava Yolları Üst Yöneticisi (CEO) Güliz Öztürk, teknoloji yatırımlarının kendilerini farklılaştıran en önemli özelliklerinden biri olduğunu belirtti.

Öztürk, dijital dönüşümlerini başlattıkleri 2018’den bu yana ciddi yatırımlar yaptıklarına dikkati çekerek, şunları kaydetti:

“Türkiye’nin dijital havayolu’ vizyonumuz doğrultusunda, misafirlerimizin seyahat deneyimini ve çalışanlarımızın iş deneyimini daha kolay, hızlı ve verimli hale getirmeye yönelik çalışmalar yürütüyoruz. Şimdi de bu dijitalleşme sürecinin sürdürülebilir gelişimini devam ettirmek amacıyla, heyecan verici yeni bir adım atmaya hazırlanıyoruz.

Silikon Vadisi’nde faaliyet gösterecek bir Teknoloji İnovasyon Merkezi kurma kararı aldık. Bu merkezle, teknoloji alanında dünyadaki en son gelişmeleri yerinde takip edecek ve değerlendireceğiz. Farklı teknolojileri deneyimleyerek süreçlerimizi ve misafir deneyimimizi sürekli iyileştirmeye, fark yaratmaya devam edeceğiz. Bu büyük atılım, küresel ölçekte daha da rekabetçi olmamızı sağlayacak.”

“Dünyada teknolojiyi en etkin kullanan hava yollarından biri olmaya kararlıyız”

Pegasus Hava Yolları Bilgi Teknolojileri Genel Müdür Yardımcısı Barış Fındık da Pegasus’un misafirlerine en iyi dijital deneyimi sunmak ve havacılık alanında en verimli operasyon yönetimini yürütmek hedefiyle ilerlediğini vurguladı.

Fındık, Pegasus olarak, dünyada teknolojiyi en etkin kullanan hava yollarından biri olmaya kararlı olduklarının altını çizerek, “Bu amaçla start-up’lar, üniversiteler, teknoloji ve havacılık alanındaki diğer oyuncularla iş birliği fırsatlarını değerlendirmek üzere önemli adımlar atıyoruz. Silikon Vadisi’ndeki en son teknolojik gelişmeleri takip ederek sadece yerel değil, aynı zamanda küresel bir çerçevede de etkin olma hedefimizi güçlendirmeyi amaçlıyoruz. İşimize direkt katkı sağlayacağına inandığımız yapay zeka, mobil kabiliyetler, self-servis ve diğer ileri teknolojilere odaklanacağız.” ifadelerini kullandı.

Pegasus, Silikon Vadisi’nde Teknoloji İnovasyon Merkezi kuruyor yazısı ilk önce FinansDevi üzerinde ortaya çıktı.

Pandeminin de etkisiyle online alışveriş yakaladığı hızlı büyüme performansına devam ediyor. ‘Restoran ve cafeler bu dijital dönüşümden fayda sağlıyor mu?’ sorusundan yola çıkan Yemeksepeti, sisteme yeni dahil olan restoranların performanslarına yönelik bir araştırma gerçekleştirdi.

Araştırmaya göre, son 1,5 yılda 45 bine yakın restoran da dijitalleşerek ilk kez online paket servis hizmetine başlarken, bu restoranlardan şu ana kadar 9 milyona yakın tekil kullanıcı sipariş verdi. Ayrıca, Yemeksepeti’nin dijital platformuna katılan her bir restoran ortalama olarak günde 15 sipariş alarak cirolarını büyüttü.

Yemeksepeti, iş ortağı restoranlara büyük avantajlar sunarken, dijitalleşme ile önemli bir rekabet eşitliğini de sağlıyor. Özellikle mahalle restoranı olarak tanımlanan tekil restoranların cirolarının artırılması ve zincir restoranlarla adilce rekabet edebilmesi için dijitalleşme büyük önem taşıyor.

Yemeksepeti tarafından dijitalleştirilmesine destek verilen restoranların yüzde 85’i tekil restoranlardan oluşurken, dijitalleşen restoranların yarısı İstanbul, Ankara ve İzmir dışındaki illerde açıldı.

Yemeksepeti desteğiyle dijitalleşen restoranlar arasında yüzde 13 ile kebap ve Türk mutfağı öne çıkıyor. En çok sipariş edilen ürünler arasında ise lahmacun, döner ve adana dürüm yer alıyor.

“360 bin kişinin istihdamına katkı sağlıyoruz”

Dijitalleşmenin pandemi öncesinde de hayatın önemli bir parçası olduğuna dikkat çeken Yemeksepeti CSO’su Sertaç Şener, Yemeksepeti olarak kuruldukları günden bu yana teknolojik gelişmelerin merkezinde olduklarını söyledi.

Bu sayede pandemi gibi beklenmeyen durumlara karşı hızlı aksiyon alabildiklerini kaydeden Şener, şöyle konuştu: “Ancak biz her ne kadar teknolojik altyapımızın sağladığı imkanlarla zorlu süreçlere hızlı cevap verebilsek de durum restoranlar için aynı olmuyor. Bu noktada Yemeksepeti olarak restoranlara önemli bir çözüm ortağı oluyoruz. Son bir buçuk senede normal şartlarda dijitalleşme çalışmaları için ayrı bütçe ve zaman ayırması gereken restoranlara çok kısa sürede online sipariş hizmetine başlayabilme fırsatı sağladık. Aynı zamanda Yemeksepeti’nin sahip olduğu veri ve teknolojik gücü sayesinde restoranlar kendi işlerini büyütme, yeni şubeler açma, doğru yerde doğru reklam verme konusunda da faydalar elde ettiler. Bununla birlikte son bir buçuk senede dijitalleşmelerine katı sağladığımız 45 bine yakın restoranda ortalama 8 kişinin çalıştığını hesap ettiğimizde 360 bin kişinin istihdamına katkı sahibi olduğumuzu ve bu ortamda evine ekmek götürmeye devam edebilmelerine destek olduğumuzu söyleyebiliriz. Restoranlara bu desteği sağlayabilmek ve talebi karşılayabilmek için satış departmanımız başta olmak üzere tüm departmanlarımız ile dört koldan çalıştık ve artan sorumluluklarımızı tam yerine getirmek için 6 bine yakın yeni işe alım gerçekleştirdik.”

Yemeksepeti, 1,5 yılda 45 bin restoranı dijitalleştirdi yazısı ilk önce FinansDevi üzerinde ortaya çıktı.

Devletler, kripto para teknolojisindeki gelişmeleri izlerken tedirgin olmakta haklı. Bitcoin gibi dijital paralar popüler hale geldikçe, merkez bankaları bu oyuna dahil olmaları gerektiğini, aksi takdirde paranın evrimi sürecinde devre dışı kalacaklarını görüyorlar.

Bahamalar’dan Çin’e, pek çok ülkenin merkez bankası, dijital para birimleri konusunda ciddi aşama kaydetti. 2020’de dünyadaki merkez bankalarının yüzde 60’ı dijital para denemelerine başladığını duyurdu. FED Başkanı Jerome Powell dijital ödemeler konusunda çalışmalarını bir video yayınlayarak duyurdu. FED’in ödeme sistemleri çalışmalarına liderlik eden Lael Brainard, “Çin gibi” bazı ülkelerin merkez bankalarının dijital parada katettiği yola dikkat çekerek, ABD için masada olmanın “hayati” olduğunu vurguladı. Avrupa Birliği de şeffaflık ve gizlilik değerlerinden ödün vermeyen bir dijital avroda sona yaklaşmış durumda.

Merkez bankası dijital para birimi (CBDC, Central Bank Digital Currency) bir ülkenin itibari para biriminin dijital versiyonudur. Merkez bankası para basmak yerine, hükümetin tam kredisiyle desteklenen elektronik paralar veya hesaplar çıkarır. Nakit paranın yerini almayıp onu tamamlayacak olan dijital para birimi, ilgili merkez bankasının sorumluluğundadır. Bu da hükümetin özel bir banka yerine onu desteklemek için rezerv ve mevduat tutması gerektiği anlamına gelir.

 Bitcoin gibi, CBDC de işlemleri doğrulamak için kullanılan bir tür dijitalleştirilmiş defter olan blok zinciri teknolojisi kullanabilir. Ancak merkez bankası dijital para birimleriyle karşılaştırıldığında Bitcoin’in tam anlamıyla bir para birimi olmadığı, daha çok dijital bir varlık olduğu belirtiliyor. Bu anlamda bir merkez bankasının basacağı dijital para “Bitcoin’in antitezi” olarak da değerlendiriliyor.

OLASI FAYDALAR

Hükümetler kripto paraların tek bir merkezden bağımsız dağınık dijital varlıklarının aksine, yine tek bir merkeze bağlı dijital paralar çıkarmayı hem stratejik bir görev olarak görüyor hem de parada dijitalleşmenin getirebileceği bazı diğer avantajlardan faydalanmak istiyor.

Atlantic Council’in CBDC raporuna göre, nakit yönetimi ve transferinin maliyeti yüksek olduğu için, dijitalleşmenin bu masrafları azaltması bekleniyor. CBDC ile banka hesabı olmayanların telefonlarındaki paraya daha kolay ve daha güvenli erişebilmeleri sağlandığında finansal katılımın artacağı hesap ediliyor. Yine CBDC ile para politikasının daha hızlı ve sorunsuz ayarlanabileceği belirtiliyor.

ÇİN E-YUAN’DA SONA YAKLAŞTI

Geçtiğimiz günlerde kripto para piyasaları Çin’in düzenlemeleriyle sarsıldı. Çin’de ilgili finans kurumlarının kripto para kullanımını net bir dille yasaklaması, Bitcoin ve diğer kripto paralarda belli bir değer kaybına yol açtı.

Pekin, ciddi elektrik tüketimi gerektiren kripto para madenciliğinin karbon hedeflerini riske attığını savunuyor. Ayrıca Çin Halk Bankası’nın (merkez bankası) dijital Yuan’ın tam ölçekli kullanımında sona yaklaşmış olması da kripto paraya karşı alınan tedbirlerin motivasyonlarından biri olarak gösteriliyor.

Finansal güvenliği bir ulusal güvenlik meselesi olarak gören Çin, hızla dijitalleşen bir ekonomiye ayak uydurmak maksadıyla Nisan 2020’de dijital para biriminde pilot uygulama başlatan ilk büyük ekonomi oldu. Shenzhen, Hangzhou, Suzhou gibi pilot uygulamaların ardından son günlerde başkent Pekin de dijital yuan kullanımını artırdı. 150 milyon RMB’den (23 milyon ABD Doları) fazla dijital paranın dolaşımda olduğu tahmin ediliyor. 

Çin, Dijital Para Birimi Elektronik Ödeme (DCEP) uygulamasıyla Yuan’ı baskın küresel para birimi haline getirmenin hesaplarını yapıyor. Yuanı uluslararasılaştırma ve küresel dolar ödeme sistemine bağımlılığı azaltma çabasında dijital para birimine büyük önem veriliyor. Yuan’ın uluslararasılaşmasını hızlandırmak amacıyla Çin’in Kuşak ve Yol Girişimi kapsamındaki ülkeleri DCEP’i kullanmaya teşvik edebileceği belirtiliyor. Ancak gidilecek uzun bir yol var; zira mevcut durumda Yuan’ın küresel ödemelerdeki toplam payına ilişkin tahminler yaklaşık yüzde 2 seviyesinde bulunuyor.

Dijital Yuan’ın ne zaman ülke çapında kullanıma sokulacağı konusunda kesin bir tarih yok. Ancak güçlü işaretler var: Kış Olimpiyat Oyunlarından bahsedilmesi 2022’yi olası bir hedef olarak öne çıkarıyor. “Dünyanın fabrikası” olarak anılan Shenzen şehrine verilen 2025 hedeflerinden biri dijital para kullanımı. Bazı bankaların şimdiden dijital para cüzdanları çıkardığı bildiriliyor.

NAKİTSİZ TOPLUM

Öte yandan Çin uzun süredir nakitsiz bir topluma dönüştü. 2019 yılında Çin’deki her beş ödemeden dördü ya Tencent’in WeChat Pay’i ya da Alibaba’nın Alipay’i ile yapıldı. Halihazırda Alipay’de 711 milyon aylık aktif kullanıcı ve WeChat Pay hizmetinde yaklaşık 800 milyon aktif kullanıcıyla Çin dünyanın herhangi bir yerinde olduğundan daha fazla mobil ödemeye sahip. Ülkede mobil ödeme pazarının 49 trilyon doları bulduğu bildiriliyor. Dijital para biriminin ilk etapta bu yerleşik ödeme araçlarıyla bir arada çalışacağı bildiriliyor.

Dijital para biriminin, tüm iş davranışları üzerinde derin bir etkiye sahip olacağı ve teknolojik ilerleme ve sosyal değişiklikler için önemli bir itici güce dönüşeceğini savunulmakta. Daha geniş bir bağlamda Çin’in finansal teknolojiyi, yapay zeka, 5G, kuantum hesaplama ve blok zincirdeki diğer temel yeniliklerle entegre etmeye çalıştığı söylenebilir.

Merkez bankasının dijital para birimi, ödeme araçlarının kapsayıcılığını ve sağlamlığını korumaya yardımcı olabilir. Mevcut mobil ödeme araçları, mobil ağ sinyallerinin kapsamına dayanır ve doğal afet dönemlerinde veya uzak bölgelerde kullanılması zordur. Bu anlamda merkez bankası dijital para biriminin “çevrimdışı ödeme” işlevi önem kazanıyor. Amaç, ödeme hizmetlerini şebeke ve sinyal olmadan sağlamak ve mobil ödemenin sınırlarını genişletmek.

Pekin Üniversitesi’nden finans profesörü Xu Yuan’a göre, Çin para birimi yuanın dijital versiyonu resmi olarak piyasaya sürüldüğünde, bu küresel para tarihinde altın standardının oluşturulduğu 1816 veya 1944 yılında Bretton Woods sistemi kurulup savaş sonrası yeni bir ekonomik dünya düzeninin başlatılması, döviz kurlarının ABD dolarına sabitlenmesiyle doların etkin bir küresel para birimi haline getirilmesi kadar önemli olacak.

Dijital para dönemi kapıda/Merkez Bankaları İnceliyor yazısı ilk önce FinansDevi üzerinde ortaya çıktı.