Kiralık ev ilanlarındaki değişiklik göze çarptı. Son dönemde kiracı-mal sahibi uyuşmazlıklarından dolayı yeni kiralanacak konutlarda artık aile yerine bekar veya öğrenci aranıyor. Emlak Uzmanı Mustafa Hakan Özelmacıklı, yüzde 25 artış sınırlamasının gelecek dönemlerde de devam edip etmeyeceğinin belirsizliğinden ötürü mal sahiplerinin, daha kısa dönemli ve evi istenildiğinde boşaltabilecek kiracılar aradığını söyledi.

Konut piyasasında bekar veya öğrencilerin kiralık ev bulması hep zor olarak bilinirdi. Ev sahipleri, daha çok ailelere kiralama yapmayı tercih ederdi. Ancak bu durum son dönemde tersine döndü, artık kiracının bekar veya öğrenci olması aranan en üst kriter oldu. Konuyla ilgili görüş veren Gayrimenkul Uzmanı Mustafa Hakan Özelmacıklı, ev sahiplerinin kirada kayıp yaşamamak için kısa dönemli kiracı arayışına girdiğini belirtti. Özellikle mal sahibi ve kiracı anlaşmazlıklarında artan davaların ve problemlerin daha kısa süreli kiracı arayışını artırdığını söyleyen Özelmacıklı, “Bundan dolayı mal sahipleri daha kısa süreli kiracılara yani öğrenci veya bekarlara yöneliyor. İlan sitelerinde verilen ilanlarda da değişiklik yaşanıyor” dedi.

“ESKİ VE YENİ KİRACI ARASINDAKİ FİYAT FARKLARI ARTTI”

Bu durumda yüzde 25’lik kira artış oranının etkili olduğunu belirten Özelmacıklı, “Mal sahiplerinin en büyük sıkıntılarından bir tanesi yüzde 25 zam sınırlaması. Bu uygulamanın devam etmesiyle eski ve yeni kiracı arasındaki fiyat farkları arttı. Bu durumun gelecek dönemlere yansıyıp yansımayacağı da belirsiz olduğu için mal sahipleri daha kısa dönemli kiracı arıyor. Mal sahipleri ile kiracıların anlaşmazlıkları arabuluculuk sistemiyle bir nebze de olsa dava sürelerinin kısalacağını söyleyebiliriz. Ancak özellikle aldığı kirayla geçinmeye çalışan mal sahiplerinin zorluk yaşadığını görüyoruz. Yüzde 25 sınırına uyan mal sahipleri için gelir vergisinin bir dönem için alınmaması onlar için önemli bir avantaj oluşturabilir” dedi.

“GÜNLÜK KİRALAMA KONUSUNDA TAPU DAİRESİ İLE TAŞINMAZLAR ENTEGRE OLMALI”

Son dönemde günlük kiralamaların da arttığını sözlerine ekleyen Özelmacıklı, “Kısa dönemde dediğimiz sadece bekar ve öğrenci açısından değil. Evlerini eşyalı hale getirip yabancılara kira verenlerde olabilir. Turistik olarak kısa dönemli kiraya verenler de olabilir. Son dönemde bu tarz taşınmazlara talep de arttı. Günlük kiralık evler Antalya gibi bölgelerde daha hareketli. Günlük kiralık evler genel olarak dijital platformlardan kiralanıyor. Bu platformlar Türkiye’den işletilmediği için ciddi bir vergi kaybı yaşanıyor. Bakanlık bu vergi kaybının önüne geçilmesiyle ilgili düzenlemeler yapıyor. Bu konuda en önemli tavsiyemiz, tapu dairesi ile taşınmazların entegre olmasıdır” şeklinde konuştu.

“KİRALIK AMAÇLI KONUT YAPACAK POLİTİKALARA İHTİYAÇ VAR”

Öte yandan İstanbul’da 6,5 milyon konutun yüzde 5’inin boş durumda olduğu bilgisini veren Özelmacıklı, “İstanbul’da kentsel dönüşüm nedeniyle 100 bin konut boşaltılmış ve yıkılmayı bekliyor. Boş konut önemli bir problem. Bu şekilde boş olan konutlara ek bir vergi düzenlenebilir. Ülkemizin kiralık konutta kalıcı politikalara ihtiyacı var. Arsaları inşaat firmalarına tahsis edecek veya sadece kiralık amaçlı konut yapacak politikalara ihtiyaç var” ifadelerini kullandı.

Kiralık ilanlarda en çok aranan kriter! yazısı ilk önce FinansDevi üzerinde ortaya çıktı.

Kira davalarında zorunlu arabuluculuk dönemi 1 Eylül’den itibaren başlıyor. Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, kira uyuşmazlıklarındaki arabuluculuk uygulamasının detaylarını ve nasıl işleyeceğini Kabine toplantısı sonrası basın mensuplarına anlattı.

Bakan Tunç, şunları söyledi:

YÜZDE 25 VURGUSU

”Geçen yıl Borçlar Kanununa eklenen geçici maddeyle konut kira sözleşmelerinde yıllık kira artışı azami yüzde 25 olarak sınırlandırılmıştı. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde gerçekleşen yasal düzenlemeyle bu süre 1 Temmuz’dan itibaren 1 yıl daha uzatıldı. Konut kira sözleşmelerinde 1 Temmuz 2024 tarihine kadar yıllık kira artışı yüzde 25’i geçemeyecek.

SADECE KİRA DAVALARI YOK

1 Eylül’de kira davalarında zorunlu arabuluculuk dönemi başlıyor. Kiracı veya kiraya verenin, kira bedeli veya tahliye ile ilgili dava açmadan önce arabulucuya başvurması zorunlu olacak. Zorunlu arabuluculuk; iş hukukundan doğan davalar, ticari davalar, tüketici davalarında uygulanıyordu. 1 Eylül itibariyle ise zorunlu arabuluculuk kapsamına kira davalarının yanı sıra kat mülkiyetinden, komşuluk hukukundan doğan davalar ve ortaklığın giderilmesine ilişkin davalar da alınacak. 

AZ MASRAFLA HIZLI UZLAŞMA

Kira uyuşmazlıklarının mahkemeye intikal etmeden arabuluculuk yoluyla çözüme kavuşması, tarafların daha az masrafla ve daha hızlı ve barışçıl bir yöntemle uzlaşmalarını sağlayacak. Bu durumda mahkemelerin iş yükü de azalmış olacak.”

3 HAFTADA TAMAMLANACAK

Taraflar, 1 Eylül’den itibaren dava açmadan önce arabulucuya başvurabilecek. Müracaatlar, adliyelerdeki arabuluculuk bürolarına ücretsiz bir şekilde yapılabilecek. Başvurularda; yargı gideri, harç, tanık, bilirkişi ücreti gibi ödeme yapma zorunluluğu olmayacak. Arabuluculuk görüşmeleri 3 hafta içerisinde tamamlanacak. Zorunlu durumlarda arabulucu tarafından bu süre en fazla 1 hafta daha uzatılabilecek. Görüşmeler sonrasında anlaşma sağlanamaması halinde dava açılabilecek.

Kira davalarına arabulucu dönemi! Bakan Tunç detayları açıkladı yazısı ilk önce FinansDevi üzerinde ortaya çıktı.

Adalet Bakanı Bekir Bozdağ, kirada yüzde 25 artış sınırı uygulamasının süresini uzatmayı düşündüklerini açıklamıştı. Buna göre fahiş kira artışlarına hapis cezası gibi yaptırımların getirilmesi de planlanıyor.

Dünya’da yer alan değerlendirmelere göre; uzmanlar, konut fiyatlarındaki yükselişin ardından kira sınırı uygulamasının da piyasanın gerçekliğinden uzak kaldığını vurguluyor.

Altı Aydan Kısa Süreli Kontrat

Tüm Girişimci Emlak Müşavirleri Derneği Başkan Yardımcısı Dr. Mustafa Koçak, kirada yüzde 25 sınırının uzatılmasının ardından ev sahiplerinin de farklı alternatifleri değerlendirmeye başladığını anlattı: “Kira artışı sınırının ardından ev sahipleri genelde iki seçeneği tercih ediyor. Bazıları konutlarını satmaya başladı. Evleri boş olanlar da ya altı aydan kısa süreli kontratlar yapıyor ya da günlük ve haftalık gibi daha kısa süreli kiralamalara yöneliyor. Yüzde 25 sınırının uzatılması kısa süreli kiralamaları daha da artıracağını düşünüyorum.”

Konutta Yeni Dönem: Ev Sahibi Çareyi Böyle Buldu yazısı ilk önce FinansDevi üzerinde ortaya çıktı.

Gayrimenkul davalarına arabuluculuk şartı: 1 Eylül’de başlıyor yazısı ilk önce FinansDevi üzerinde ortaya çıktı.

Antalya’nın Muratpaşa ilçesi Güzeloluk Mahallesi’nde bir sitedeki apartman dairesinde yaklaşık bir yıldır oturan Y.T. ile ev sahibi H.Ü. kira artışı oranında anlaşamadı.

Kira artış oranlarına ilişkin 8 Haziran’da yapılan düzenlemeye göre kirayı yasal üst sınırdan artıran Y.T, kirayı ev sahibinin banka hesabına yüzde 25’lik artışla yatırmaya devam etti.

Bir süre sonra ev sahibinin avukatı tarafından telefonla aranan Y.T, tahliyesinin icra yoluyla kesinleştiğini, kira miktarında uzlaşılamaması durumunda ise kapısının çilingirle açılacağını, eşyalarının da kamyona yüklenerek yediemin deposuna kaldırılacağını öğrendi.

e-Devlet üzerinden bu durumu kontrol eden Y.T, kira kontratı ile eş zamanlı imzaladığı tahliye taahhütnamesine dayanılarak gönderilen tebligatın yasal itiraz süresini geçirdiğini gördü.

İcra yoluyla evin tahliye işlemlerinin kesinleşmesi üzerine avukatı aracılığıyla Antalya 7. Hukuk İcra Mahkemesine başvuran Y.T, tebligatın eline geçmediğini, alıcısının da belli olmadığını iddia ederek, tahliye kararının durdurulmasını talep etti.

MAHKEME TAHLİYEYİ DURDURDU

Dosyayı inceleyen hakim, kiracının haklılığına karar vererek, tebligatın “usulsüz” olduğuna hükmetti.

Mahkemenin gerekçeli kararında, “Yapılacak tebliğ işleminde muhatap adreste bulunmaz ise adreste bulunmama nedeninin, geçici mi daimi mi ayrılığının, adrese dönüp dönmeyeceğinin komşu, kapıcı, yönetici vs. kişilerden sorulmak suretiyle araştırılarak beyanlarının alınması, beyanda bulunanların mutlaka adı ve soyadının tebligat parçasına yazılması gerekir.” ifadeleri yer aldı.

Kararda, bu hususların şikayete konu tebliğde olmadığı belirtilerek, “Tahliye emrinin usulsüz tebliğ edildiği anlaşılmaktadır.” denildi.

Kiracının avukatı Mehmed Akif Kavçakar, AA muhabirine, mahkemenin kamu yararına emsal bir karar verdiğini söyledi.

Müvekkilinin ve eşinin tahliye tebliğinden haberdar olmaması nedeniyle mağduriyet yaşadığına dikkati çeken Kavçakar, “Müvekkilim işte olduğu bir esnada tahliye taahhüdüne yönelik tebligat muhtara bırakılmış. Hiçbir şekilde haberdar olmadığı için de 7 günlük yasal itiraz süresi geçmişti. Bir ay sonra e-Devlet üzerinden yapılan kontrolde tahliye tebliği ortaya çıktı.” dedi.

Tebligatın usulsüz olduğu gerekçesiyle mahkemeye başvurduklarını anlatan Kavçakar, “Bu durumda her an gelip tahliyeyi gerçekleştirebilirlerdi. Zira kesinleşmiş bir icra takibi ortadaydı. Biz de bunun üzerine, tebligatın usule aykırı olduğu gerekçesiyle dava açtık. Bu dava neticesinde tebligat usule aykırı bulundu. Davamız kabul edildi. Tahliye ve icra takibi durmuş oldu.” diye konuştu.

Kavçakar, tebligatta komşuya ve yöneticiye haber verildiği hususunda isimlerin ve imzalarının alınması gerektiğini vurgulayarak, şöyle konuştu:

“Bizim olayımızda, muhtara bırakılan tebligatta, ‘yöneticiye, komşuya haber verildi’ notu düşülmüş ancak bu kişilerin kimler olduğu isimleri ve imzaları tebligatta yer almıyor. Bu nedenle de kesinleşen tahliye, mahkeme kararı ile durduruldu. Tebligat geçerliliğini yitirdi. Böyle bir dava ile karşılaşma ihtimali olan insanların bu tür durumlarda hak kayıplarına uğramamaları için her hafta, e-devletten kontrol etmeleri gerekir. Bu da hak kayıplarının önüne geçecektir. Aynı şekilde tebligat noktasında muhtarlarla da irtibat halinde olabilirlerse bu da onlar için faydalı olacaktır.”

“KARAR EMSAL NİTELİĞİNDE”

Usulsüz tebligat mağduru kiracı sayısında artış olduğuna dikkati çeken Kavçakar, “Bu kararın çok kişinin de işine yarayacağı, mağduriyetlerin önüne geçeceği kanaatindeyiz. Kamu yararı için emsal niteliğinde, faydalı bir karar. Eğer biz bunu öğrenmemiş, itiraz etmemiş olsaydık her an kamyon ve çilingirle eve gelip tahliye gerçekleşebilirdi. Bunun toparlanması çok daha güç olacaktı çünkü tahliye edilmiş bir ev ortada, eşyalar yedieminde olacaktı. Durum daha sıkıntılı bir hal alacaktı.” dedi.

Kavçakar, bundan sonraki hukuki sürecin de mülk sahibinin müvekkiline karşı sulh hukuk mahkemesine açacağı tahliye davasıyla süreceğini bildirdi.

“İCRA TAKİBİNE YASAL SÜREDE İTİRAZ”

Tüketici Konfederasyonu Başkan Vekili Avukat İbrahim Güllü de özellikle son zamanlarda birçok vatandaşın usulsüz tebligat mağduru olduğunu kaydetti.

İcra takiplerine ya da davalara, zamanında itiraz edilmediği ya da cevap verilmediği için hukuki sıkıntı yaşandığını belirten Güllü, muhtarın kendisine bırakılan tebligatı sahibine bildirme yükümlülüğünün bulunmadığını ifade etti.

Güllü, “Bu konuda daha önce İçişleri Bakanlığına talepte bulunduk. Mutlaka muhtarların tebligat sahibine SMS yoluyla bir tebligatının olduğu yönünde bildirimde bulunması gerekir. Bu noktada da muhtarların sisteme entegre edilmesinde çok büyük bir fayda var. Birçok mağduriyetin de bu şekilde önüne geçilebilir.” değerlendirmesinde bulundu.

Yargıdan emsal karar: Mahkeme, kiracının usulsüz tebligatla tahliyesine ‘dur’ dedi yazısı ilk önce FinansDevi üzerinde ortaya çıktı.

Brüksel Bölge Parlamentosu, enerji krizi nedeniyle şehirdeki kira artışlarının sınırlandırılmasına yönelik teklifi kabul etti. Buna göre, Brüksel’de kiraların artış oranını belirleyen endeksleme sistemi hesaplaması bir yıl için değiştirilecek.

Kira artışları konutların enerji sınıflarına göre yapılabilecek. Enerji performansı A, B, C ve D sınıfında olan evlerin kiralarına enflasyon oranına bağlı endeksleme sistemi uygulanacak.

Böylece yüksek enerji verimliliğine sahip dairelerin kiralarına zam yapılabilecek. Enerji sınıfı E olan konutların kiraları endeksleme oranının yüzde 50’si kadar yükseltilebilecek.

Brüksel’de en düşük enerji verimliliğine sahip evlerin kiralarına bu yıl zam yapılamayacak.

BRÜKSEL’DEKİ DAİRELERİN YÜZDE 65’İNİ ETKİLEYECEK

En düşük enerji verimliliğine sahip olan F ve G sınıfındaki evlerin kiralarına ise bu yıl zam yapılamayacak. Söz konusu düzenleme Brüksel’deki kiralık dairelerin yüzde 65’ini etkileyecek.

Yapılan çalışmalarda Brüksel’deki kiralık konutların yüzde 30’unun G sınıfında, yüzde 15’inin E sınıfında ve yüzde 20’sinin D sınıfında olduğu ortaya koyuyor.

Brüksel’de ev sahipleri kiralık dairelerine yüksek maliyetleri olan yalıtım ve izolasyon gibi harcamaları yapmaktan çekiniyor.

Bu durum, son dönemde yaşanan enerji kriziyle birlikte düşük enerji verimliliğine sahip konutlardaki kiracıları zor duruma bırakıyor.

Belçika’da enflasyon, eylülde 1975 yılından beri ölçülen en yüksek seviyeye çıktı. Ülkede enflasyondaki yükselişin ana nedeni ise enerji oldu.

Ülkede eylül ayında 1 yıl öncesine kıyasla doğal gaz fiyatı yüzde 134,9, elektrik fiyatı yüzde 81,3 ve kalorifer yakıtı fiyatı da yüzde 56,3 arttı.

Brüksel’de kira artış oranlarına sınırlama getirildi yazısı ilk önce FinansDevi üzerinde ortaya çıktı.

Sucuoğlu, ekonomik önlemlerle ilgili Cumhuriyet Meclisi’nde basın toplantısı düzenledi.

Toplantıya, Ekonomi ve Enerji Bakanı Sunat Atun ile Milli Eğitim ve Kültür Bakanı Olgun Amcaoğlu da katıldı.

Meclisten bugün 2022 yılının bütçesinin geçirileceğini belirten Sucuoğlu, bu konuda yoğun uğraşlar verdiklerini söyledi.

Sucuoğlu, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınının neden olduğu ekonomik zorluklarla birlikte son günlerde dövizde yaşanan yükselişin, vatandaşlara ekonomik anlamda olumsuz yansımasının olduğunu vurguladı.

Son 3 günde KKTC Bankalar Birliği, Merkez Bankası, Maliye Bakanlığı ile Ekonomi ve Enerji Bakanlığı ile yaptıkları toplantılar neticesinde ilk etapta 4 maddelik bir açılımda uzlaşıldığını bildiren Sucuoğlu, 150 milyon liralık yeni bir kredi portföyü açtıklarını duyurdu.

Sucuoğlu, bu noktada alınacak miktarın azami 100 bin Türk lirası olacağını, özellikle de küçük esnaf ile sanatkarların bu krediyi kullandırmada tercih edileceğini açıkladı.

Sucuoğlu, bu kredinin ilk 6 ay ödemesiz, 36 ay vadeli olacağını söyleyerek, kredilerin yüzde 13 sabit faizle kullanılabileceğini kaydetti.

 STOPAJ YÜZDE 16’YA ÇIKARILACAK

Gayrimenkul kiralamalarında dövizle yapılan sözleşmelerde kira stopajının yüzde 16’ya çıkarılacağını açıklayan Sucuoğlu, sözleşmelerin Türk lirası ile düzenlenmesinin teşvik edileceğini ve stopaj oranının yüzde 8 olacağını kaydetti.

Sucuoğlu, “Gayrimenkul kiralamalarında döviz ile ödenecek kira bedellerinde, kur sabitlemesine gidilecek. 3 ay süreyle dolar 10 lira, avro 11 lira ve sterlin 12 lira kuru uygulanacaktır.” ifadesini kullandı.

Kredi kartı faizlerinin yüzde 2,60’tan yüzde 1,5’e indirileceğini belirten Sucuoğlu, Mart 2022 sonuna kadar kredi kartı faizi uygulanmayacağını dile getirdi.

Sucuoğlu, “Bugüne kadar dövizle alınan krediler, faiz, vade, para cinsi ve taksit öteleme yeniden yapılandırılacak. Kredilerin yapılandırılmasına ilişkin yasa gücünde kararnamenin süresi 31 Mart 2022 tarihine kadar uzatılacak. Eğer gerekli görülürse bu sürenin sonunda tekrardan değerlendirilecek.” diye konuştu.

Devletin emlak kiralarında da kur sabitlemesine gidileceğini duyuran Sucuoğlu, bu noktada dolar 10 lira, avro 11 lira ve sterlinin 12 lira kurundan işlem göreceğini bildirdi.

Sucuoğlu, temel gıdaların fiyatlarında artışın önüne geçmek ve bunları kabul edilebilir bir seviyede tutmak için çalıştıklarını vurguladı.

Salgınla ilgili alınan önlemleri ve denetimleri sıkılaştıracaklarının altını çizen Sucuoğlu, halka “aşı olması” çağrısında bulundu.

KKTC, döviz ile gayrimenkul kiralamada sabit kura geçiyor yazısı ilk önce FinansDevi üzerinde ortaya çıktı.

Üniversitelerin açılması, kentsel dönüşüm ve tayinler kiralık ev ihtiyacını artırınca, fiyatlar da uçtu. İstanbul’un bazı bölgelerinde 2 bin liraya tutulan daireler 4 bin liraya, 5 bin liralıklar 8-9 bin liraya, 3 bin liralıklar da 6-7 bin liraya tırmandı. Yoğun talebi fırsata çeviren bazı ev sahipleri “Çocuğum oturacak” bahanesiyle mevcut kiracısını çıkartarak evi başka birine yüksek zamla kiralamaya başlaması yeni davalara kapı açtı. Her hafta bu tür davaların geldiğini söyleyen uzmanlar, “Ev sahibi yüksek fiyattan kiralamak ya da aidat için çıkaramaz” uyarısı yaptı.

DAVALAR ÇOK ARTTI

KIZIM GELECEK DİYEN 3 YIL KİRALAYAMAZ

Gayrimenkul Hukuku Derneği Başkanı ve AGK& AĞKOÇ Hukuk Bürosu Kurucusu Avukat Ali Güvenç Kiraz, Türk Borçlar Kanunu’nun, kira hukukunda açık hükümler içerdiğinin altını çizdi. Kiracı tahliyesinin ancak haklı sebebe dayanabileceğine işaret eden Kiraz, bu nedenleri şöyle açıkladı: “Kiracının borcunu ödememesi, haklı ihtarla cezalandırılması. Kira sözleşmesine aykırılık. Mesela, kuaför olarak kiralanın bir yerin restorana çevrilmesi. Kişinin taşınmazı satması ve satın alanın ihtarname çekerek, ‘burada ben oturacağım’ demesi. Bunun için de kiracıya 6 ay süre verilmek zorunda. İhtiyaç sebebi. Yani ‘Oğlum, kızım ya da kendim oturacağım’ demesi. Bu türden tahliyede ise 3 yıl kiraya veremezsiniz. Bu maddelerden herhangi oluşmamışsa kira sözleşmesinin süresi dolsa da kiracı tahliye edilemez.”

EV SAHİBİ TAZMİNAT ÖDER

AZALAN ARZ BAHANE

İNDER Başkanı Nazmi Durbakayım, konut fiyatlarının, artan hammadde karşısında kontrolden çıktığını, bundan ilk zararı konut alıcılarının gördüğünü söyledi. İnşaat maliyetlerinin son bir yılda yüzde 100’ü aştığına işaret eden Durbakayım, “Kiralama yöntemiyle barınma ihtiyacını karşılama zorunluluğu, arz talep dengesini, talep lehine çevirdi. Gizli enflasyon gerekçesiyle konut sahipleri ve fırsatçı aracıların spekülatif artış yapması, konut kiralarının bir anda fırlamasına yol açtı” dedi.

KİRA ÖDENEMEYİNCE DAVALAR ARTACAK

KARABORSA KIYMETİNDE

Hakan Erilkun Danışmanlık Hizmetleri Başkanı Hakan Erilkun, konut sıkıntısı nedeniyle emlakçıların “Kiracınız çıkacak mı?” diye ev sahiplerine sormaya başladığını söyledi. Erilkun, şöyle devam etti: “Neredeyse karaborsa kıymetinde. Depozitoyu bir kira bedelinden daha yüksek tutmaya çalışıyorlar. Beşiktaş, Beylikdüzü, Kadıköy gibi talep yoğun. Daha önce 2 bin – 2 bin 500 liraya kiraya verilen daireler şimdi 4 bine çıktı. Arayanların yüzde 70’i öğrenci. Günde en az 15 kişi kiralık için geliyor.”

Çocuğu oturmazsa 3 yıl kiraya veremez, ‘Kızım gelecek’ bahanesine kanmayın yazısı ilk önce FinansDevi üzerinde ortaya çıktı.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB)’ye bağlı İstanbul Planlama Ajansı’nın hazırladığı konut raporu son zamanlarda vatandaşların yaşadığı konut sorunu ortaya koydu.

“Konut Sorunu Araştırması: İstanbul’da Mevcut Durum ve Öneriler raporu” başlıklı rapor 1-7 Eylül 2021 tarihleri arasında bilgisayar destekli telefon görüşmesi yöntemiyle yapıldı. 647 kişiyle yapılan görüşmelerde İstanbulluların yüzde 95’i kiraların yüksek olduğunu düşünüyor.

GEÇEN SENEYE GÖRE YÜZDE 66 ZAM

Araştırmalara göre, son 1 sene içerisinde evini değiştirenler dışarıda tutulduğunda İstanbul’da ortalama kira 1541 TL iken, son bir sene içerisinde kiralık ev tutan katılımcıların ortalama kirasının 2561 TL olduğu ortaya çıktı.

Buna göre, 2021’de yeni kiraya çıkanlar için kiralar geçen seneye göre yüzde 66 zamlandı.

Araştırma kapsamında görüşülen kiracıların yüzde 41’i ise pandemi döneminde kiralarını ödeyemediğini veya aksattığını belirtti.

BOŞ KONUT VAR AMA ERİŞİLEBİLİR DEĞİL

İBB verilerine göre Avrupa Yakası’nda Beylikdüzü, Başakşehir, Küçükçekmece ve Bağcılar ile Anadolu Yakası’nda Kadıköy, Ataşehir, Sancaktepe ve Tuzla’da boş konut stokunun yüksek olduğu görüldü.

İstanbul’daki boş konut sayısı Avrupa’daki diğer kentlerle kıyaslandığında ise ortalamanın üzerinde. Bu da aslında İstanbul’da boş konut olduğunu, ancak herkes için erişilebilir olmadığını gösterdi.

Raporda ayrıca, 2020 yılı sonu itibariyle işlevlerinden bağımsız olarak İstanbul’da yaklaşık 6 milyon 400 bin kayıtlı mesken bulunduğu ve bunların yaklaşık 4 milyon 400 bininde ikamet edildiği belirtildi. Buna göre mevcut kayıtlı ikameti olmayan mesken sayısının 1 milyon 800 bin adet olduğu belirtildi.

YAPILAŞMA KUZEY ORMANLARINA DOĞRU İLERLİYOR

2008 sonrası inşa edilmiş olan yapılar incelendiğinde ise toplamda 153 bin 240 adet yapının boş konut olduğu belirtildi. Ayrıca raporda, 2008 sonrası inşa edilen boş konutların yarattığı kentsel dokunun İstanbul’un kuzeyindeki orman alanlarına doğru ilerlediği ve kırsal alanları tehdit ettiği ifade edildi.

KİRAYA YÜZDE 66 ZAM

İstanbul’daki kiralık konut krizine dair sonuçlarsa raporun en çarpıcı bölümlerini oluşturdu.
Kirada oturmakta olan katılımcılara sorulduğunda aylık kira ücretinin 2021’de geçtiğimiz yıla göre yüzde 20 arttığı ortaya çıktı. Aynı soru ev sahiplerine yöneltildiğinde ise yıllık kira gelirlerinin 14 arttığı hesaplandı.

Yapılan araştırmaya göre, son 1 sene içerisinde evini değiştirenler dışarıda tutulduğunda İstanbul’da ortalama kira 1541 TL iken son bir sene içerisinde kiralık ev tutan katılımcıların ortalama kirasının 2561 TL olduğu ortaya çıktı. Dolayısıyla 2021 yılında yeni kiraya çıkacakların 2020 ve öncesinde kiraya çıkanlara göre yüzde 66,2 oranında daha yüksek kira bedeliyle karşılaştığı gözlemlendi.

KİRACILAR EV SAHİBİNDEN, EV SAHİPLERİ KİRACIDAN ŞİKAYETÇİ

Son kira artış döneminde kiracıların yüzde 71,7’si ev sahipleri ile, ev sahiplerinin ise yüzde 81,3’ü kiracılarıyla sorun yaşadığını belirtti.

Yükselen kiralarla ilgili makul kira artışının oranı sorulduğunda İstanbullular bu oranın yüzde 12,2 olması gerektiğini belirtti. Kiracı olan katılımcılar bu oranı yüzde 11,6 olarak düşünürken İstanbul’da evini kiraya veren katılımcılar yüzde 13,6 olması gerektiğini ifade etti.

TOKİ DAR GELİRLİ İÇİN KONUT ÜRETMİYOR

Rapordaki çarpıcı verilerden biri de sosyal konutlarla ilgili. Dar gelirli sosyal gruplar için üretilmesi gereken sosyal konutlar konusunda TOKİ’nin sınıfta kaldığı görülüyor.

TOKİ’nin İstanbul projelerine bakıldığında tamamlanan 50 bin 918 konuttan sadece 678’inin alt gelir grubu için üretildiği görüldü. İnşaat aşamasında olan konutlar da eklendiğinde bu sayı 766’ya çıktı.
Katılımcıların yüzde 50,8’i İstanbul’daki kira artışının önüne geçmek için devletin şehirde daha fazla sosyal konut inşa etmesi gerektiğini belirtti.

İBB’den konut raporu: Kiralar yüzde 66 arttı yazısı ilk önce FinansDevi üzerinde ortaya çıktı.

Ev sahipleri ‘boş daire yok’ diye kiraları arttırdı ama uzmanlar uyardı: İnsanlar sokakta kalmamak için ödeyemeyecekleri kiralara ev tutmaya başladı, kiracıların ödeme sorunları bu kış ev sahiplerinin kabusu olacak

Kiralarda büyük bir balon oluşurken, gerçeklerle uyuşmayan bu artışlar sonrası ev sahiplerini aylarca ‘kiracı tahliye süreçleri’ ile uğraşacakları bir dönemin beklediği uyarısı yapıldı.

Tüm Girişimci Emlak Müşavirleri Derneği (TÜGEM) Kurucu Başkanı Hakan Akdoğan, barınmanın temel bir hak olduğunu vurgulayarak, “Elbette mülk sahibi mülkünü en iyi fiyattan vermek ister, en doğal hakkı. Ancak çaresiz kalan, barınma ihtiyacını karşılamak için ev bulamayan insanların bu çaresizliğinden yararlanarak fahiş kira artışları yapanlar var. Onları uyarıyoruz, önemli olan 1-2 ay yüksek bir bedel almak değil, düzenli kira tahsil edebilmektir” dedi. Akdoğan, bazı ev sahiplerinin boş daireleri için “Kiracı ev bulamıyor, ne fiyat versem kabul edecek” diye düşünebildiğini belirterek, “Ancak unutulmamalı ki hâlâ pandemi dönemindeyiz, insanların gelirlerinde büyük düşüş var. Bazı kiracılar sokakta kalmamak için ödeyemeyeceği rakamlara ev kiralamak durumunda kalabiliyor. Önümüzdeki yıl ev sahipleri ile kiracılar arasında büyük ödeme sorunları yaşanabilir” dedi.

KİRACIYI ÇIKARAMAZ

Bu dönemde yaşanan kira artışları, bazı ev sahiplerini mevcut kiracılarını çıkarıp daha yüksek kiradan yeni kiracı bulma hevesine sürükleyebiliyor. Tüketici Hakları Derneği Başkanı Turhan Çakar, kiracıları haklarını öğrenmeye ve savunmaya çağırarak, “Düzenli kirasını ödeyen, enflasyon oranında artıran ve eve kasten bir zarar vermeyen kiracının sözleşme süresinden önce evden çıkarılması kanunen mümkün değil. Ev sahiplerinin bunun aksi davranış ve talepleri olursa Maliye ve Ticaret Bakanlıklarına, CİMER’e şikayette bulunulmalı” dedi. Çakar tüketicilerin kira artışları nedeniyle feryat ettiklerini, iktidarın yasal düzenlemeleri kiracıyı koruyacak şekilde netleştirip duyurması ihtiyacının olduğunu belirtti.

“OĞLUM EVLENİYOR” DERSE NOTERDEN YAZI İSTEYİN, YALANSA TAZMİNAT ALIN

Kiralar uçunca bazı ev sahipleri kiracı “yenileme” derdine düştü. Hakan Akdoğan, ev sahiplerinin ‘oğlum evleniyor’ ya da ‘oturduğum evden çıkıp o eve geçeceğim’ diyerek kiracılarını çıkartmak isteyebildiğini, bu durumda kiracıların mutlaka noterden yazı istemesi gerektiğini belirtti. Akdoğan, “Aslında bunun mahkeme kararı ile yapılması gerekir ama kiracı uğraşmayıp evden çıkma kararı alırsa da noterden yazı istemeli. Çünkü eğer ‘oğlum evleniyor’ deyip kiracıyı çıkaran ev sahibi 2 ay sonra o evi kiraya verirse eski kiracı 1 yıllık kira kadar tazminat ve taşınma masraflarını alır” bilgisini verdi.

Çaresizlikten Evi Tutanlar Fahiş Kirayı Ödeyemeyecek yazısı ilk önce FinansDevi üzerinde ortaya çıktı.