Ege Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (ESİAD) üyeleriyle bir araya gelen Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkanı Jak Eskinazi, enflasyonu yenmek için üzerlerine düşen görevi yapmaya hazır olduklarını belirterek, “Biraz dişimizi sıkacağız. Şu anda ihracatçıların para kazandıklarını sanmıyorum. Yokuş yukarı tekerlek çeviriyoruz. Biraz dursak devrileceğiz. O yüzden durmamalıyız” dedi. Eskinazi, ayrıca gerekli yatırımların tamamlanması halinde Çandarlı Limanı’nın çok önemli bir aktarma limanı haline gelerek Yunanistan’ın Pire Limanı’nın yerini alabileceğini vurguladı.

ESİAD Yönetim Kurulu Başkanı Sibel Zorlu da, Türkiye ile AB arasında 28 yıl önce imzalanan gümrük birliği anlaşmasının yetersiz kaldığını belirterek, “Rekabet edebilirliğimizin artırılması için gümrük birliğinin mutlaka güncellenmesi gerekiyor” dedi.

ESİAD Uluslararası İlişkiler ve Avrupa Birliği Yuvarlak Masası’nın katkılarıyla düzenlenen toplantıda konuşan Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkanı Jak Eskinazi, gümrük birliğinden dış ticarette yaşanan sorunlara, döviz kurları ve limanlardan sınırda karbon düzenlemesi mekanizmasına kadar pek çok konuda değerlendirmelerde bulundu.

İZMİR İHRACATININ YARIDAN FAZLASI AB’YE

Toplantının açılışında konuşan ESİAD Yönetim Kurulu Başkanı Sibel Zorlu, İzmir’in dış ticaret rakamlarına değinerek, “Dış ticaret istatistiklerinde İzmir’e baktığımızda, 2023 yılında 12,9 milyar dolar ithalat, 172 milyar dolar ihracat yapıldığını görüyoruz. İhracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 132,8. 2024 yılı ilk 8 ayında 8,4 milyar dolar ithalat, 11,2 milyar dolar ihracat gerçekleşmiş. İhracatın ithalatı karşılama oranının yaklaşık yüzde 133 olduğunu görüyoruz. İzmir, 2017 yılından beri aralıksız olarak, ithalattan çok ihracat gerçekleştirerek, ülkenin dış ticaretinde önemli bir aktör olmaya devam ediyor. 2023 yılında İzmir’in ihracat yaptığı ilk 10 ülke arasında AB ülkeleri öne çıkıyor. Almanya, ABD, İspanya, Birleşik Krallık, İtalya, Rusya, Fransa, Belçika, Polonya’ya ihracatın yüzde 52,1’i gerçekleştiriliyor” dedi.

ASİMETRİK BİR YAPI VAR

Türkiye ile AB arasında 28 yıla dayanan bir gümrük birliği olduğunu hatırlatan Zorlu, sözlerini şöyle sürdürdü:

”Asimetrik yapısı, kapsamının sınırlı olması, danışma mekanizması ve anlaşmazlıkların halli bakımından yetersiz kalması gibi nedenlerle güncellenmeyi gerektiriyor. Gümrük birliğinin asimetrik yapısının en önemli yansıması serbest ticaret anlaşmalarında (STA) ortaya çıkıyor. AB’nin STA yaptığı ülkelerle Türkiye STA imzalayamadığı sürece rekabet edebilirliğimiz zorlaşıyor. Türkiye’nin 23 STA’sı karşısında, AB’nin 78 adet STA’sı bulunuyor. AB’nin, Kanada, Vietnam, Güney Afrika, Japonya, Kazakistan, Mısır gibi ülkelerle STA’sı veya ekonomik işbirliği anlaşmaları bulunurken, Türkiye’nin olmadığını görüyoruz. Böyle bir tabloda gümrük birliğinin beklentilerimizi karşılaması giderek zorlaşıyor. Hal böyle iken, sınırda karbon mekanizması AB’nin yeni ticaret politikası olarak karşımıza çıkmış durumda. Bu mekanizmaya uyum sağlayamazsak gümrük birliğinin avantajlarından da yararlanamaz hale geleceğiz. Bu bağlamda Türkiye-BRICS ilişkilerinin gündeme gelmiş olması doğal olarak dikkatleri çekiyor. AB’nin yakın ticaret ortağı Türkiye ile daha fazla yakınlaşmasını, gümrük birliğinin güncellenmesinin önündeki siyasi engelleri kaldırmasını bekleyebiliriz. Türkiye’nin her koşulda küresel rekabet koşullarına ayak uydurması ve ticaret savaşlarında yerini alması gerekiyor.”

ESİAD Yönetim Kurulu Üyesi, Uluslararası İlişkiler ve Avrupa Birliği Yuvarlak Masası Başkanı Rebii Akdurak da, katılımı için Jak Eskinazi’ye teşekkür ederek,  “Önümüzdeki aylarda bu tip toplantıları en az ayda bir kez yapacağız. Bunun yanında da özellikle diplomatlarla, İzmir’deki başkonsolos ve konsoloslarla ardından fahri konsoloslarımızla burada her ülke ile ilgili fikir alışverişi yapılmasının faydalı olacağını düşünüyoruz. Katılımlarınızdan mutlu oluruz “ dedi.

TÜRKİYE ZARAR GÖRÜYOR

Türkiye’nin AB yolculuğundan kısaca söz eden Jak Eskinazi, “Avrupa Birliği ile Türkiye arasındaki gümrük birliği 1995 yılında yürürlüğe girdi. O zamanlar AB ülkeleriyle toplam ticaretimiz 30 milyar dolar civarındaydı. Bugün 210 milyar dolara çıkardık. Bu başarılı bir netice gibi görünüyor ama aslında potansiyelimiz bunun çok üzerinde. Kotaları aşmamız gerekiyor. Zeytinyağımızı satamıyoruz, tavuğumuzu satamıyoruz. Gümrük birliğini yaparken onlara bir avantaj vermişiz ve hala bunu kullanıyorlar. Şu anda AB’nin pek çok ülkeyle serbest ticaret anlaşması var. Kurallara göre AB’nin serbest ticaret anlaşması imzaladığı ülkeler bizimle de serbest ticaret anlaşması imzalamalıydı. Ama bunu yapmıyorlar. Çünkü zaten avantajı ellerine almışlar. Bize avantaj vermek istemiyorlar. Türkiye bu işlerden çok fazla zarar görüyor. Türkiye ve AB arasındaki ticaretin daha adil ve sürdürülebilir bir zemine oturtulabilmesi için gümrük birliğinin kapsamının genişletilerek tarım ürünlerinin, hizmetlerin ve kamu alımlarının dahil edilmesi, serbest ticaret anlaşmalarıyla ilgili beklentimizin karşılanması gerekiyor” şeklinde konuştu.

BİRAZ DİŞİMİZİ SIKACAĞIZ

Jak Eskinazi, kurların ihracatçıyı ne yönde etkilediğine ilişkin üyelerden gelen soruya şu cevabı verdi:  “Enflasyonu yenmek için ne gerekiyorsa onu yapmamız lazım. Biraz dişimizi sıkacağız. Ama bir gerçek var ki kurların enflasyona etkisi ancak yüzde 30’larda. Bu, ekonomistlerin yapmış olduğu hesap. Tamam, kurları artırmayalım ama ihracatçıyı destekleyen başka enstrümanlar var. Örneğin 2 puan olan destek 5’e çıkabilirse, bunlar ihracatçıya nefes aldırabilecek konular. Bu, enflasyonu tetiklemez. Çünkü siz zaten yüzde 7-8 ile dıştan faizle döviz kullanıyorsunuz. Bu dövizi size kendi ülkenizin ihracatçısı getirecek ki, o daha fazla getirecek. Böylece sizin dış ticaret açığınız azalacak. Sadece ihracatçınızı ayakta tutmayacaksınız, ülkenin para potansiyelini de çok güçlendireceksiniz. Şu anda ihracatçıların para kazandıklarını sanmıyorum. Genel olarak baktığımızda, Yokuş yukarı tekerlek çeviriyoruz. Biraz dursak devrileceğiz. O yüzden durmayacağız, hepimiz tepeyi görünceye kadar ilerleyeceğiz. Maalesef ihracattaki döviz kurunun durumu bu.”

ÇANDARLI, TÜRKİYE’NİN “PİRE”Sİ OLABİLİR

Limanlar konusunda da değerlendirmelerde bulunan Jak Eskinazi, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Alsancak limanında geçmiş yıllarda bir özelleştirme süreci yaşadık. Biz de EİB olarak o konsorsiyumun içindeydik. Ama gerçekleştirilemedi. Şu anda Alsancak limanının değeri, o günkü özelleştirme değerinin üçte biri kadar. Alsancak limanı çalışıyor ama Aliağa limanları olmasa İzmir’in ihracatı olmazdı diyebilirim. O kadar önemli. Eskiden Alsancak limanı bir numaralı liman iken, ihracatımızın yüzde 60’ını Alsancak limanı, yüzde 40’ını diğer limanlar yaparken, şimdi tam tersi duruma geldi. Aliağa limanları ihracatımızın yüzde 70-75’ini, Alsancak limanı ancak yüzde 25’ini yapabiliyor. Bir de bizim Çandarlı limanımız var. Epey miktar yatırım yapılmış bir liman. Maalesef son kısmı için birkaç kez ihaleye çıkıldı ancak ihaleye girecek firma bulamadık. Bence çok iyi çalışılsa, bir özelleştirme kapsamında Çandarlı bitirilebilir ve Ege’ye çok büyük bir kazanç sağlayabilir. Çinliler, çok büyük ümitlerle Pire limanını aldı ancak liman şehrin içinde kaldı ve büyüyemiyor. O yüzden yeni liman arıyorlar. Çandarlı limanı hem onlar için hem de bizim için önemli bir aktarma limanı haline gelebilir. Ayrıca Aliağa-Bergama aksında yeni OSB’ler, serbest bölgeler kuruluyor. Buraya kurulacak tesislerin ihracatlarını yakın bir limandan yapmaları maliyetlerini çok düşürecektir. Tüm ihracatımızın yüzde 92’si deniz yoluyla oluyor. Çok büyük bir rakam. Bunun için bu limanları genişletip büyütmemiz lazım.”

Jak Eskinazi ayrıca Sınırda Karbon Düzenlemesi Mekanizması (SKDM) konusuna da değinerek, bu konudaki destek programları hakkında bilgi verdi.

EİB/Eskinazi: Yokuş yukarı tekerlek çeviriyoruz! yazısı ilk önce FinansDevi üzerinde ortaya çıktı.

Boyner: Ekonomi politikalarının seçimden sonra değişeceğini düşünmüyorum yazısı ilk önce FinansDevi üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye’nin örtü altı üretimde en önemli ili Antalya’da topraksız seralarda üretilen çilekler, tadı, lezzeti ve dayanıklı olmasıyla uzak doğu ülkelerinin gözdesi oldu. Antalya’nın Aksu ilçesinde toplam 130 dekarda üretilen ve yıllık 2 bin ton ürün elde edilen topraksız çileğin yüzde 98’i ihraç ediliyor.

Antalya’da örtü altında üretilen topraksız çileklere, Kazakistan, Rusya, Singapur, Malezya, Maldivler ve uzak doğunun tamamından talep yağıyor. Ekonomik getirisi yüksek olan topraksız çilek, uçak kargo hizmetiyle 12 saatte bütün tazeliğiyle raflarda yerini alıyor. Topraksız Çilek üreticisi Alper Yeğen, ihraç edilen ülkelerden çok hızlı taleplerin geldiğini söyledi.

Antalya’nın Aksu ilçesinde 60 bin metre kare alanda topraksız çilek yetiştiren Alper Yeğen, ürünlerinin yüzde 98’inin ihraç edildiğini belirtti. Yeğen, “Antalya’nın en büyük topraksız çilek tesisiyiz. Hasadımız devam ediyor. Bereketli bir sezon geçiriyoruz. Ağırlıklı olarak ihracat yapıyoruz. İhracat yaptığımız ülkeler arasında Kazakistan, Rusya, Singapur, Malezya, Maldivler uzak doğunun tamamına ihracatımız gerçekleşiyor. Şu anda gayet iyi, memnunuz. Türkiye’de 2’inciyiz inşallah kapasitemizi daha da artırarak ülke birincisi olmaya doğru ilerliyoruz” dedi.

İhracatlarını uçakla 12 saatte ülkelere ulaştırdıklarını kaydeden Yeğen, “Çileklerimiz birinci kalite olduğu için tamamen sofralık. Lüks tüketim şeklinde gönderim yapıyoruz. Fiyatlar yukarda. Bugünkü piyasa fiyatlarımız; kutu, ambalaj, palet, tır üstü kilogramı 4 Dolar olarak gidiyor şeklinde konuştu.

Ülke ekonomisine katkı sağladıklarını ifade eden Alper Yeğen, “Tesisimizde yaklaşık sabit 12 kişilik kadromuz var. Toplama ekibi olarak 65 kişi bugün çalışıyor. Ülke açısından istihdam olarak önemli bir rakam. İhracatımızla da ülkemize katma değer sağlıyoruz. Çok iyi bir şekilde ilerliyoruz” dedi.

Yeğen, “Danışmalık isteyen firmalar var. Hem ülke içinden hem de ülke dışından oldukça talep var. Ama tesisimiz çok büyük olduğu için kendi tesisimle ilgilendiğimden fazla alakadar olamıyorum. Danışmanlık kolay bir iş değil. Her gün iletişim halinde olmanız lazım. Her gün sorunları çözmeniz lazım. Tesisimiz 60 dekar olunca danışmanlığı bitiriyoruz” dedi.

Yüzde 98 ihracat

Kapasite ve ağırlıklı olarak ihracat gurubunda olduklarını belirten Yeğen, “Ekimin 15 ‘inde fidelerimizi ektik. Böyle büyük alanda fide dikimi oldukça uzun bir zaman sürüyor. Ekim sonunda bitti. Aralık sonunda hasada başladık. Haftada iki sefer ihracatımız var. Aynı zamanda ileriki seviye iç piyasa için hazırlıklarımız devam ediyor. Onlara da ürün veriyoruz. Kapasite ve ağırlık olarak yüzde 98 ihracat gurubundayız, yüzde 2 iç piyasadayız. Sezon hedefimiz 650 – 700 ton arasında ürün hasadı hedefimiz var. Geçen sene 700 tonun yüzde 65’lik gurubunu ihracata yapabilmiştik. Bu sene Allah’ın izniyle yüzde 85 ihracat kapasitesine ulaşacağız inşallah. Yüzde 15’lik bölümde iç piyasada devam edecek” diye konuştu.

Gittiği ülkelerden yoğun talep

İhraç ettikleri ülkelerden çok iyi geri dönüşler aldıklarını kaydeden Yeğen, “Bizim ürünlerin gittiği ülkeden hemen akabinde iki gün içinde talepler geliyor. Neden? Çünkü kalibresi, lezzeti, tadı ve en önemlisi raf ömrü uzun ürünlerimizin. Bizden ürün alan toptancıların marketlere dağıtması, bizim kalitemizle alakalı. Kış ayında 10 günlük bir raf ömrü var. Uçak kargo12 saat içinde taze olarak kopardığımız meyveyi tüm ülkelere ulaştırabiliyoruz. Ama orada ki insanlara da satış hakkı tanımamız gerekiyor. Bizim beslememiz, diktiğimiz çeşit, raf ömrü ve lezzeti inanılmaz güzel, sertliği çok iyi. O yüzden rakiplerimize göre çok büyük avantaj sağlıyor. Girdiğimiz piyasa da hemen akabinde talepler doğuyor” şeklinde konuştu.

Yeğen, “Bizim girdi maliyetlerimiz ülkemizde ki enflasyonun çok yukarda oluşu gübre maliyeti, ilaç maliyetleri, asgari ücrete gelen zamlar doğal olarak bizi de etkiledi. Ama çok şükür ki biz dolar bazlı satış yaptığımız için bu masraflar bizi etkilemiyor. Burada en önemli unsur yurt dışına satabildiğimiz için böyle ama yurt içine verecek olursanız bu karları elde etme şansları yok tabi” dedi.

‘Türkiye bizi ihracatta çok destekliyor’

Kazakistanlı İhracatçı İlin Türkoğlu ise “Roa Biyoteknoloji’nin ürünlerini sürekli biz alıyoruz. Çok güzel üreticimiz. Sene de 1000 ton ihraç ediyoruz. Kazakistan ve Rusya’ya uçakla gönderiyoruz. İnsanlar çok memnun. Kaliteli ve dayanıklı. Yurt dışında kilogramı 8-10 Dolar civarında satılıyor. Türkiye ihracat konusunda çok destek veriyor bize, biz çok memnunuz. 2015 yılından beri çalışıyoruz” ifadesinde bulundu. 

Topraksız çilekte yurt dışı taleplere yetişilemiyor yazısı ilk önce FinansDevi üzerinde ortaya çıktı.

Güneydoğu Anadolu İhracatçı Birlikleri verilerine göre Türkiye’den bu yılın ocak-eylül döneminde yapılan domates ihracatı, geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 17 artarak 264 milyon 771 bin dolara çıktı.

Türkiye, geçen yıl 51 ülkeye gerçekleştirdiği domates ihracatından 313 milyon 405 bin dolar gelir elde etti. Geçen yılın ocak-eylül döneminde 226 milyon 87 bin dolarlık domates ihracatı yapan Türkiye, bu senenin aynı döneminde 53 ülkeye 264 milyon 771 bin dolarlık ürün sattı.

EN FAZLA DOMATES İHRACATI RUSYA’YA YAPILIYOR

Domates ihracatının en fazla yapılan ülkelerin başında ise Rusya geldi. Türkiye, Rusya’ya bu yılın 9 ayında 47 milyon 652 bin dolarlık domates sattı. Rusya’yı 46 milyon 69 bin dolarla Romanya ve 31 milyon 101 bin dolarla Ukrayna izledi.

EN FAZLA DOMATESİ YURTDIŞINA ANTALYA GÖNDERDİ

En çok domates ihracatının yapıldığı şehir ise 100 milyon 383 bin dolarla Antalya oldu. Bu kenti 49 milyon 630 bin dolarla Hatay ve 19 milyon 481 bin dolarla Mersin takip etti.

“AVRUPA ÜLKELERİNDEKİ İHRACATIMIZI ÇEŞİTLENDİRDİK”

Sera Yatırımcıları ve Üreticileri Birliği Başkanı Müslüm Yanmaz, domates ihracatının 2021 yılı içerisinde sürekli artış göstererek ilerlemesinin üreticileri mutlu ettiğini söyledi. Yılın ilk 6 ayındaki artış rakamının yüzde 12 olduğunu anımsatan Yanmaz, bu rakamın yüzde 17’ye çıkmasının ülke ekonomi açısından da önemli olduğuna dikkati çekti.

Türkiye’nin domates ihracatı arttı yazısı ilk önce FinansDevi üzerinde ortaya çıktı.

Vestel’in genel sıralamadaki 4’üncülük ödülünü Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’dan alan Zorlu Holding Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Zorlu, sektör birinciliği ödülünü ise Türkiye Cumhuriyeti Hazine ve Maliye Bakanı Lütfi Elvan’dan aldı.

Gelirin yaklaşık yüzde 80’i ihracattan

Ödül töreninde konuşan Zorlu Holding Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Zorlu, “Ülkemizin öncü üretici gruplarından Zorlu Holding olarak teknoloji ve inovasyona yatırımlarımız neticesinde dünya standartlarının üzerinde bir anlayışla üretim yapıyor, hizmet verdiğimiz tüm alanlarda fark yaratıyoruz. İhracat faaliyetlerimizle ülke ekonomimize sunduğumuz katkıyı artırıyoruz. Ürettiği ürün ve teknolojileri dünyanın 157 ülkesine ihraç eden Vestel, tam 23 yıldır sektörünün ihracat şampiyonu olarak başarısını sürdürülebilir kılıyor. Vestel’in başarılarından gurur duyuyor, bu başarıların katlanarak devam edeceğine inanıyorum, ülkemiz adına hayırlı olmasını diliyorum.” dedi.

Vestel CEO’su Turan Erdoğan ise, “Vestel olarak ihracattaki istikrarlı başarımızı sürdürüyoruz. Tam 23 yıldır kesintisiz olarak sektörümüzde ihracat şampiyonuyuz. Vestel gelirlerinin yüzde 80’ine yakınını ihracattan elde eden bir şirket. Bu da, ürettiğimiz teknolojinin dünyanın her yerinde kabul gördüğünün en somut kanıtı. Biz yalnızca bir beyaz eşya ve televizyon üreticisi değil, bir teknoloji şirketiyiz. Katma değeri yüksek ürün ihracatı odak alanlarımızın başında geliyor. Akıllı evler, akıllı şehirler, otomotiv elektroniği, batarya çözümleri, sağlık teknolojileri gibi geleceğin sektörlerine yatırım yaparak, ülkemizin teknolojide de bir dünya markası olmasına katkı sunmayı hedefliyoruz.” Şeklinde konuştu.

Vestel, sektöründe 23’üncü kez ihracat şampiyonu oldu yazısı ilk önce FinansDevi üzerinde ortaya çıktı.